Profesyonel Futbolcu Sözleşmeleri -

Profesyonel Futbolcu Sözleşmeleri

0 41

Sözleşme Öncesi Dönem

Oyuncunun Hâlihazırda Bir Kulüple Sözleşmesinin Devam Edip Etmediğini Öğrenme: Bir oyuncuyla sözleşme imzalamak isteyen yeni kulübün yapması gereken ilk şey, oyuncunun hâlihazırda bir başka kulüple sözleşmesinin devam edip etmediğini öğrenmektir. Bu noktada, yeni kulüp, sadece oyuncudan veya oyuncunun eski kulübünden aldığı bilgiye itimat edemez. FIFA kararlarında yeni kulübün, oyuncunun ” eski kulübünün bağlı olduğu federasyondan” bilgi alması tavsiye edilmektedir (DRC 28.09.2007/ No. 9719). Bu araştırma neticesinde, oyuncunun herhangi bir kulüple sözleşmesi olmadığı tespit edilirse, oyuncu free agent (serbest statüde) konumdadır. Bu durumda yeni kulübün oyuncuyla sözleşme imzalaması önünde engel yoktur.

Sözleşme Müzakereleri

Oyuncunun hâlihazırda bir başka kulüple sözleşmesi varsa yeni kulübün oyuncuyla sözleşme müzakerelerini yürütmesi ve sözleşmenin imzalanması bakımından takip edilmesi gereken farklı bir prosedür vardır. FIFA Tüzüğünde sözleşme müzakereleri sadece kulüp açısından düzenlenmiştir. Şöyle ki, FIFA Tüzüğü md. 18/3 ilk cümlesi uyarınca “Oyuncuyla sözleşme imzalama niyeti olan kulüp, sözleşme müzakerelerine başlamadan önce, o oyuncunun mevcut kulübüne yazılı olarak bilgi vermelidir”. Tüzüğün bu cümlesinde, müzakerelere başlamak için herhangi bir süre sınırına yer verilmemiştir. Ancak yeni kulübün, belirtilen süre zarfında müzakereye başlayabilmesi için mevcut kulübe yazılı “bilgi vermesi” şarttır. Tüzüğün 18/3 maddesinin ilk cümlesinde, yeni kulübün oyuncuyla sözleşme müzakerelerine başlayabilmek için mevcut kulübe “bilgi vermesi” gerektiği ifade edilmiş, ancak mevcut kulübün “onayının” alınmasının gerekli olup olmadığı beyan edilmemiştir. FIFA Şerhinde ise mevcut kulübün, oyuncu ve yeni kulüp arasındaki müzakerelere “onay vermesinin” de şart olduğu açıkça ifade edilmiştir. O halde, yeni kulüp, oyuncuyla, mevcut kulübün onayını almak kaydıyla, sözleşme müzakerelerini yürütebilir ve neticede yeni bir sözleşme imzalayabilirler.

Mevcut Kulübün Onayı Olmadan Sözleşme İmzalanabilir Mi?

FIFA Tüzüğünün 18/3 maddesinin ikinci cümlesinde “Oyuncu, sadece mevcut kulübüyle olan sözleşme süresi sona erince veya bu sürenin sona ermesine 6 aydan az zaman kala yeni bir kulüple sözleşme imzalayabilir.” hükmüne yer verilmiştir. Kulüpler genellikle bu hükümden yola çıkarak, sözleşmesinin bitimine 6 ay kalan bir oyuncuyla, mevcut kulübünün onayı olmadan sözleşme imzalanabileceğini ve bunun hukuka uygun olduğunu düşünmektedir. Oysa Tüzükteki bu cümle, mevcut kulübün onayı olmadan yeni kulüple sözleşme yapma imkânını, sadece oyuncuya sunmaktadır. Zira bu imkân, mesleki geleceğini düşünmek zorunda olan oyuncu için makul bir süreyi ortaya koymaktadır. Buna karşılık, oyuncuyla sözleşme imzalamak isteyen yeni kulüp, oyuncunun sözleşmesinin bitimine 6 altı ay kalmış olsa dahi mevcut kulübün onayını almak zorundadır (DRC 27.11.2014/ No. 1114239, Para. 30). Özetle, oyuncuyla sözleşme imzalamak isteyen yeni kulüp, oyuncunun mevcut sözleşme süresinin “başından sonuna kadar” (oyuncunun mevcut sözleşme süresinin bitimine 6 ay kalmış olsa dahi) her ihtimalde, oyuncunun mevcut kulübüne yazılı bilgi vermek ve onun onayını almak zorundadır. Aksi takdirde, yeni kulüp tazminat ve sportif yaptırımlara muhatap olabilir. Buna karşılık mevcut sözleşme süresinin bitimine 6 ay kalan bir oyuncu ise mevcut kulübünün onayını almadan, yeni kulüple sözleşme imzalama hakkına sahiptir.

Sözleşme Dönemi

Esaslı Unsurlar (Essentialia Negotii):

Aşağıdaki şartlardan bir tanesinin dahi yokluğu, sözleşmenin geçersiz olmasına sebebiyet verir:
Tarafların İsmi

Tarafların İmzası

Sözleşmenin Süresi

Ücret Unsuru

Sözleşmenin Amacı

Tarafların Yükümlülükleri

İşçinin İşverene Bağımlılığı

Tarafların İsmi: Futbolcular, sadece “Futbol Kulüpleri” ile profesyonel futbolcu sözleşmesi akdedebilir. Şirketlerle profesyonel futbolcu sözleşmesi akdedilemez. Futbolcular, futbol kulübü olmayan şirketlerle akdettikleri sözleşmelerle bağlı kabul edilemez.
Tarafların İmzası: Sözleşmede her iki taraf da borç altına girdiği için profesyonel futbolcu sözleşmesinin geçerli sayılması bakımından “oyuncu” ve “kulüp” tarafından imzalanması gerekli ve yeterlidir (DRC 26.10.2006/ No. 1061318). Tarafların imza atmadığı bir sözleşme geçerli ve bağlayıcı değildir (DRC 10.05.2012/ No. 512476) (DRC 25.09.2014/ No. 09142368).
Küçükler: Küçüklerle yapılan sözleşmenin, oyuncunun yanı sıra, onun yasal temsilcisi (veli/vasisi) (legal representative/guardian) tarafından da imzalanması bir geçerlilik şartıdır. FIFA Tüzüğünde “küçük” ifadesi 18 yaşına erişmemiş oyuncuyu ifade ederek tanımlanmıştır.

Menajer: Sözleşmede menajer oyuncu yerine imza atabilir mi? İmza, oyuncunun şahsına sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Bu itibarla, DRC ve CAS kararlarında, menajer imzasının oyuncu imzası yerine geçemeyeceği beyan edilmiştir (CAS 2007/A/1429) (DRC 28.09.2007/ No. 97938).
Sözleşmede oyuncu ve kulübün yanı sıra menajerin de imzasının bulunması gerekli midir? FIFA Tüzüğünün 18/1 maddesinde, sözleşmede varsa ” aracıların isimlerinin” bulunması gerektiği ifade edilmiş, ancak aracıların ” imzalarının bulunması” gerektiği ifade edilmemiştir.

Çift İmza: Sözleşmenin kulüp yetkilileri tarafından çift veya üç imza ile imzalanması gerektiğine veya belirli bir kişinin imzaya yetkili olduğuna ilişkin şart, kulübün “iç vekâlet kuralıdır” (club-internal proxy rule). Böyle bir kuralın varlığı hakkında oyuncuya açıkça bilgi verilmediği müddetçe, oyuncunun, sözleşmenin kulüp tarafından sadece başkan veya başkan yardımcısı tarafından imzalanmasını yeterli sanması tabiidir. Böyle bir ihtimalde sözleşme geçerlidir (DRC 20.07.2012/ No. 7121848) (DRC 26.10.2006/ No. 106399) (DRC 26.10.2006/ No. 1061097.)
Sahte imza: Sahte imza konusunda DRC, kural olarak cezai konularda inceleme yetkisinin bulunmadığını ve sahtecilik iddiasında bulunan tarafın, bu iddiasını “kendi ulusal mahkemeleri” veya “t arafsız uzmanlarca” düzenlenmiş raporlarla ispatlaması
gerektiğini ifade etmektedir (DRC 11.03.2005/ No. 35239) (DRC 08.06.2007/ No. 67344). DRC kendi yetkisinin ise “s öz konusu raporların alınmamış olması” VE “imzalar arasında belirgin bir farklılık bulunması” halinde gündeme gelebileceğini ifade etmektedir. Nitekim son dönemde verilen kararlarda, DRC’nin sahte imza konusunda daha aktif rol aldığı ve önceki imzalarla mukayese yaparak, imzaların sahte olup olmadığı hususunda karar verdiği görülmektedir (DRC 02.07.2015/ No. 0715381) (DRC 17.01.2014, No. 0114844) (DRC 04.10.2013/ No. 1013417).

Sözleşmenin Süresi: FIFA Tüzüğünün 18/2 maddesinde profesyonel futbolcu sözleşmesinin asgari süresi, o sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihinden (effective date) sezonun sonuna kadar geçecek süre, azami süresi ise 5 yıl olarak belirlenmiştir. Belirtilenlerin dışında bir süreye tâbi tutulan sözleşmelere, ancak söz konusu sürelerin ilgili ulusal hukuk nizamına uygun olmaları durumunda izin verilir. Bunun yanında, 18 yaşın altındaki oyuncular 3 yıldan daha uzun süreli profesyonel sözleşme imzalayamaz. Daha uzun bir süreye atıf yapan hükümler geçersiz kabul edilir. Bu kural, tek taraflı uzatma opsiyonları bakımından da geçerlidir. Yani bir küçükle yapılan sözleşmenin toplam süresi (asıl sözleşme süresi + uzatma süresi) 3 yılı geçemez. FIFA Tüzüğünde (md. 1/3/a), bu düzenlemelerin ulusal düzeyde de bağlayıcı olduğu ifade edilmiştir. Öte yandan FIFA Şerhine göre, küçüklerle olan sözleşmenin 3 yıldan uzun imzalanması halinde, sadece ilk 3 yıl geçerli olacak, sonrasında oyuncu serbest statü kazanacaktır.

Ücret: İşverenin sözleşmedeki en temel yükümlülüğü ücret ödeme borcudur.

Tüm Sözleşme Dönemi: Oyuncunun alacağı ücretin “t üm sözleşme dönemi” için belirlenmiş olması, sözleşmenin geçerlilik şartıdır. DRC 2012 yılında verdiği iki farklı kararda, sözleşmede oyuncu ücretinin 1. yıl için belirlendiğini, ancak 2. yıl için belirlenmediğini tespit etmiş; bu itibarla sözleşmenin, sadece ilk yılının geçerli olduğuna, 2. yıl için taraflar arasında geçerli bir sözleşme olmadığına karar vermiştir. (DRC 01.03.2012/ No. 3121034) (DRC 28.03.2012/ No. 3122702).

Ücreti düşürme: Kulüpler, sözleşmelere, ” oyuncunun düşük performans sergilemesi halinde”, ücretin düşürülebileceğine ilişkin hükümler koymaktadır. DRC, kulüplerin ücret ödeme borcunun, düşük performans sergileyen oyunculara yönelik bir yaptırım aracı olarak kullanılmayacağını vurgulamıştır (DRC 27.04.2006/ No. 46290) (DRC 11.03.2005/ No. 3542).
Kulüpler sözleşmelere, ücretin, ” takım başarısının düşük olması halinde” düşürülebileceğine ilişkin hükümler koymaktadır. DRC kararına konu olayda taraflar arasındaki sözleşmede, takımın sportif başarısının düşük olması halinde oyuncu ücretinin % 50 oranında düşürüleceği hükme bağlanmıştır. DRC bu sözleşme hükmünün geçersiz olduğuna ve ücreti “tam” ödemesi gerektiğine karar vermiştir. (DRC 14.09.2007/ No. 9729) (DRC 22.06.2007/ No. 671086).
Ücreti belirleme: Kulüpler sözleşmelere, ücretin, oyuncunun ” görev aldığı müsabaka sayısına” bakılarak belirleneceğine ilişkin hükümler koymaktadır. DRC, bu sözleşme hükmünün geçerli kabul edilemeyeceğine karar vermiştir (DRC Decision 12.01.2006/ No. 16107).
Kulüpler sözleşmelere, ücretin, oyuncunun ” müsabakalarda görev alma durumuna” bakılarak belirleneceğine ilişkin hükümler koymaktadır. Buna karşılık DRC’ye göre bu tür sözleşme hükümleri de geçersizdir. 2014 yılındaki dava konusu olayda, sözleşmede oyuncunun ilk 11’de yer aldığı (activated as a holder) müsabakalar için aylık ücretinin tamamını, yedek olduğu (activated as a substitute) müsabakalar için aylık ücretinin % 70’ini, kadroda olmadığı (not activating) müsabakalar içinse aylık ücretinin % 30’unu alması kararlaştırılmıştır. DRC oyuncunun müsabakalarda görev almasının sadece kulübün inisiyatifinde olduğuna, dolayısıyla sözleşmedeki bu şartın geçersiz olduğuna, kulübün oyuncuya ücretini “tam” olarak ödemekle yükümlü olduğuna karar vermiştir. (DRC 18.12.2014/ No. 1214600).
Kulüpler sözleşmelere, ücretin, oyuncunun ” müsabakalarda görev aldığı zamana” bakılarak belirleneceğine ilişkin hükümler koymaktadır. Buna karşılık DRC bu tür sözleşme hükümlerini de geçersiz saymıştır. 2015 yılında dava konusu olaya ilişkin sözleşmede, oyuncunun 90 dakikanın % 80’inden az (72 dakikadan az) görev alması durumunda, aylık ücretinde % 20 oranında kesinti yapılacağı hükme bağlanmıştır.

DRC bu tür sözleşme hükümlerinin geçersiz olduğunu belirlemiştir (DRC 28.03.2015/ No. 0314132).
Para cezaları: Oyuncuya verilen ” para cezaları, oyuncunun ücretinden mahsup edilebilir mi? DRC konuya ilişkin kararında, DRC’nin kulübün iç düzenlemeleri uyarınca oyuncuya verdiği para cezasını denetleme yetkisi olmadığını ve yetkinin “ulusal mercilerde” olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte DRC, para cezalarının, oyuncunun ücretinden mahsup edilebilir olmasının, kulüplerce kötü niyetle kullanılabileceğini (hatta kulübün ücret ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırabileceğini) beyan etmektedir. Bu itibarla DRC, muhtelif kararlarında, her şart altında, oyuncuya verilen para cezasının, oyuncunun ücretinden mahsup edilemeyeceğine karar vermiştir (DRC 27.08.2014/ No. 08143257) (DRC 28.08.2014/ No. 0814837) (DRC 20.08.2014/ No. 0814719) (DRC 17.08.2014/ No. 08143257) (DRC 25.04.2013/ No. 04132387) (DRC 27.04.2006/ No. 46290).

Net mi Gross mu?: Ücrete ilişkin son konu, sözleşmede belirlenen ücretin net mi yoksa brüt (gross) mü olduğudur. Bu konu, oyuncunun ücretinden, zorunlu ödemelerin (kulübün inisiyatifi dışında yüklenen; vergi, sosyal güvenlik ödemesi, trafik cezası gibi) kesilip kesilemeyeceği sorusunu cevaplamaktadır. DRC’nin konuya ilişkin 2006 ve 2014 tarihli iki kararı aydınlatıcı niteliktedir. DRC söz konusu kararlarında, iki temel prensip belirlemiştir. Buna göre;

1. Sözleşmede özel olarak belirtilmediği müddetçe, oyuncuya yapılacak ücret ödemelerinin “nettir”.

2. Ücretin brüt olduğunu ileri süren (kulüp), bunu ispat etmekle mükelleftir. (DRC 20.08.2014/ No. 08143653) (DRC 27.04.2006/ No. 46831).

Primler (Bonus)

Primler, ücrete ilave olarak ve oyuncunun ” objektif” biçimde ölçülebilir “performans şartlarına” göre belirlenir. Ücretin belirlenmesine ilişkin geçerli kabul edilmeyen pek çok husus primlerin belirlenmesi bakımından geçerli kabul edilmiştir. DRC’ye göre primlerin; Takımın “k azandığı/ berabere kaldığı müsabaka sayısına” göre belirlenmesi mümkündür.

Oyuncunun ” attığı gol veya yaptığı asist” sayısına göre belirlenmesi mümkündür.
Oyuncunun ” görev aldığı müsabaka sayısına” göre belirlenmesi mümkündür.
Ancak oyuncunun ” görev aldığı dakika sayısına” göre belirlenmesi mümkün değildir.

DRC, primlerin oyuncunun görev aldığı “müsabaka” sayısına göre belirlenebileceğini ifade etmiş, ancak primlerin oyuncunun görev aldığı “dakika” sayısına göre belirlenmesini uygun görmemiştir. Zira DRC’ye göre kulübün, oyuncuya prim ödemekten kaçınmak amacıyla, onu sahaya sürmemesi (yani böylesi bir riski üstlenmesi) muhtemel değildir. Burada taraftar baskısı da önemli bir etkendir. Buna karşılık, kulübün, oyuncuya prim ödemekten kaçınmak amacıyla, onun sahada görev aldığı dakika sayısını kontrol etmesi ve özellikle iyi skorla devam eden bir maçta onu oyundan alması söz konusu olabilir. Bu yönüyle primlerin dakika sayısına göre belirlenmesi makul değildir. (DRC 09.11.2004/ No. 114441) (DRC 26.11.2006/ No. 116336).

Kulüplerin uyanıklığı: Sözleşmede prim alınması için öngörülen performans şartları, nitelik itibariyle ” sübjektif” ise kulüp tüm primleri ödeme riskiyle karşı karşıya kalabilir. Örneğin, DRC kararına konu bir olayda, tarafların sözleşmede prim ödenmesi için belirlediği şartlar;
Oyuncunun yükümlülüklerini yerine getirmesi,
Takımın yüksek sportif neticeler alması,
Oyuncunun sportif yeteneklerini sergilemesi,
Takımın sportif başarılarına bireysel katkı sağlamasıdır.

DRC bu şartların “sübjektif” nitelikte olduğunu beyan etmiş ve neticede oyuncunun tüm primlere (toplam 110.000 Dolar) hak kazandığı sonucuna ulaşmıştır (DRC 30.11.2007/ No. 1171304). Özetle, kulüpler, uyanıklık yapıp prim ödenmesi şartlarını esnek belirlediklerinde, kararlaştırılan tüm primleri ödeme riskiyle karşı karşıya kalabilirler.

Performans şartlarının hiç bulunmaması: Buna karşılık sözleşmede prim alınması için hiçbir performans şartına yer verilmemiş ise bu durumda da oyuncu hiç prim alamama riskiyle karşı karşıyadır. DRC kararına konu sözleşmede, el yazısıyla “Primler 1500$-2000$” ifadesine yer verilmiş ve bu ibare her iki tarafça imzalanmıştır. DRC, “primin amacının belirtilmemiş olmasını”, oyuncuya prim ödenmesi için yeterli görmemiştir (DRC 29.11.2013/ No. 11133071).

Bir cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Gizlilik ve Çerezler: Bu sitede çerez kullanılmaktadır. Bu web sitesini kullanmaya devam ederek bunların kullanımını kabul edersiniz. Çerezlerin nasıl kontrol edileceği dahil, daha fazla bilgi edinmek için buraya bakın: Çerez Politikası Tamam Gözat